Dendaostekoak

5

Izenburua: Dendaostekoak
Idazlea: Uxue Alberdi
Argitaletxea: Susa
Urtea: 2020

Jostuna bata, brodatzailea bestea. 70eko hamarkada bukaeran ireki zuten denda, gurasoen etxean lan egiteaz nekatuta, eta liburu politikoak eta diskoak gehitu zizkieten ordura arte erabilitako kakorratz, makina eta hariei. Marx eta mertzeria. Aitak esan zien emateko tokia tailerrari eta almazenari: “Funtsezkoa ezkutuan egiten da”. Han josten dute geroztik, han brodatzen, hantxe gordetzen dituzte mozorroak egiteko oihalak, edo banatzaileari itzuli beharreko liburuak. Dendaostean entzun dituzte diskoak lagunekin, edo abortuaren aldeko manifestazioetarako prestatu, edo mendi irteeretarako.
Botoi bat josi liburu bat gomendatzen den bitartean, eta diskoak saldu txapelak brodatu ondoren. Eta, bitartean, uholdeak, atxiloketa eta atentatuak, txikiteoa, jaiotzak eta heriotzak. Denda baten kronika literarioa idatzi du Uxue Alberdik eta, bide batez, garai batena ere bai. Memoriaren dendaostetik.

Harpidetu
Jakinarazi
guest
5 Iruzkin
Berrienak
Zaharrenak Bozkatuenak
Inline Feedbacks
View all comments
Gasteiz 9.5

Uxue Alberdiri irakurtzen diodan lehen liburua da eta asko gozatu dut irakurketarekin. Pertsonaia nagusiek denda batean egiten dute lan, eta egileak denda horretan zein dendaostean gertatzen dena kontatzen digu. Hortik dator izenburua, “Dendaostekoak”. Egia esan, eleberri honek Elgoibarko eta Euskal Herriko historia kontatzen digu, hirurogeita hamarreko hamarkadatik gaur egunera arte.
Liburua Burgosko auziarekin hasten da, protagonistak hamasei urte zituen. Garai hartan lantegi asko itxi ziren herrian. Beraz, une zaila zen familiarentzat, ez zen erraza dirua bilatzen, horregatik irekiko du denda.
Dendaostean denetarik egin zuten: arratsaldean lagunak joaten ziren eta koadro batzuk brodatu, besteak beste Gernikako arbola. Horrez gain, droga kontsumitzen zuten eta abortua legeztatzearen aldeko borroka prestatzen zuten.
Oso liburu gomendagarria da; izan ere, batzuek ezagutuko dugu eta beste batzuek gogoratuko dute Euskadin aspaldi ez dela gertatutakoa bere orrialdeetan. Idazleak modu sinplean kontatzen du, hizkuntza sinple batekin, hau da, ulerterraza, baina aldi berean landua. Hiztegi aberatsa duela esango nuke. Bukatzeko, feminismoa eta euskararen defentsa dira bere lana egituratzen duten bi ardatzak. Era berean, saltoki txikiek emakumeen ahalduntzeari egiten dioten ekarpena azpimarratzen du.

Zornotza

Ezohiko denda baten barrunbea eta egunerokoa ezagutzeko gonbita egiten digu Alberdik ondutako liburuak, bai eta ezohiko ibilbidea izan duten Mari Jose eta Izaskun ahizpen munduan barneratzekoa ere. Ezohiko denda, salgaiei eta antolaketari begira; ezohiko ibilbidea, ekintzailetzari eta grina nekaezinari dagokienez.
Pasarte laburretan antolatuta dago liburua, eta hainbat gai harilkatzen ditu: dendako eta herriko gorabeherak, ahizpen bizitzaren inguruko kontuak eta joskintzari loturikoak. Kontatzen denaren interes maila nahiko aldakorra iruditu zait, hunkigarriak eta hausnarketarako paregabeak begitandu baitzaizkit pasarteetako batzuk; beste batzuk, aldiz, astunak. Era berean, ahotsen kontua nahasi samarra da, sarritan ez baitago argi nor ari den hizketan, eta, horren eraginez, pertsonaien taxutzea eta, hein batean, irakurketa bera oztopatu egiten direla esango nuke.
Guztiarekin ere, irakurtzeko moduko liburua da: azken hamarkadetako lekukotza eskaintzen digu, galtzear dagoen garai eta bizimolde jakin batena, naturaltasunez eta hizkera hurbilean kontatua.

Kureiski

Aurreko liburuarekin gertatu zitzaidan bezala, uste dut Uxuek ez duela ondo ulertzen eta baloratzen non dauden bere botere literarioak (edo, auskalo, beharbada badaki eta orain ezin du idatzi hori edo hortik). Aulki jokoan eszenaz-eszena historia bat kontatzen saiatu zela iruditzen zait, intimitate batekin eta gizatasun batekin.

Dendaosteakoak honetan, aldiz, nire sentsazioa da liburuan dauden bi emakumeen historiak erabili dituela baina nik ez ditut bi emakume horiek IKUSI, ezta EZAGUTU ere, historiaren zerbitzura zeuden baina era oker batean, alferrik galduak daude. Narrazioak behin eta berriz, galtzen du pultsua, azkenean pultso eta pultsio falta hori orokortu arte. Liburua aspergarri egiten da eta aurreko irakurleak esan bezala, ahotsak ez daude ondo planteatuak, galdu egiten da irakurlea. Eta horrekin ados banengoen are adosago nago Imanolek dioenarekin, liburu baten zirriborroa dirudi Dendaostekoak, dauzkan elementu interesgarriekin ona izan zitekeena eta… oso ezberdina estilo eta garapenean, esango nuke.

Bilbo 54.3

Liburu berezia Uxue Alberdiren azkena. Kronika literarioa dela esaten du liburuaren kontrazalak eta, egia esan, irakurleak gutxi behar du konturatzeko fikziozko liburua ez dela.
Pitxintxu opari-dendako jabeek, Mari Jose eta Izaskun ahizpek (Uxue Alberdiren ama eta izeba), hogeita hamar urte baino gehiagoko bizitza kontatzen dute, euren ahotsak etengabe tartekatuz. Hainbeste tartekatzen dira ahotsak ezen askotan ez baitakizu nor ari den hizketan.
Azkar irakurtzen da liburua eta interesa mantentzen jakin du Uxuek, pasadizo asko eta laburrak agertzen direlako, erritmo onean.
Beraz, gomendagarria da liburu hau.

Imanol Urbieta

Liburu harrigarria, nahas mahasean emandako kontuak kontatzen dira. Gai asko aipatzen dira baina sakontasunik gabe. Liburu baten zirriborroa dirudi.